بخش 5

المُعجَم    (العرب#1740;ة - الفارس#1740;ة)

المُعجَم
(العربیة - الفارسیة)

آخَر: دیگر

آیس کریم، بوظة: بستنی

اُبَدِّلُ: عوض می‏کنم

اِبرَة (ج: إبَر): آمپول

اِبریق شای: قوری

ابشِر: چشم، اطاعت

اتّصالات: ارتباطات

اتّصالات هاتِفیّة: تماس‏های تلفنی

اِتَّصِلْ: تماس بگیر

اَتّصِلُّ: تماس می‏گیرم

اَتَّصِل بِـ: تماس می‏گیرم با

اتّفاق: قرارداد

اَتَمَنّی: آرزو می‏کنم

اِثنانِ: دو

اَجِبْ عن: جواب بده به

اِجلِبْ: بیاور

اِجمَعْ: جمع کن

اَجنِحة (جمع جَناح): سوئیتها

اَحَد: یکی از، یکی

اَحسَن: بهتر

اَحضِرْ: بیاور

اَحمَر: قرمز

اُخبِرُهُمُ: آنان را خبر می‏کنم

اُخرَی: دیگر

اخضَر: سبز

اخوَات (مفرد: اُختْ): خواهران

اِخْوَة (مفرد: أخ): برادران

اِذا: اگر، هرگاه

اُذکُرْ: ذکر کن

اذکُر: ذکر می‏کنم

اِذَن: بنابراین

اُذُن: گوش

اَذهَب: می‏روم

اَرادَ: خواست

اَربِعاء: چهارشنبه

اَربَعون، أربَعین: چهل

اُرسِلُ: می‏فرستم

اِرشاد: راهنمایی کردن

اُرید أَنْ: می‏خواهم که

اَسئلة: سؤال‏ها

اُسافِرُ: سفر می‏کنم

اِسأَلْهُ: از او سؤال کن

اَسألُهُم: از آنان می‏پرسم

اُسبوع (ج: أَسابیع): هفته

اِستَعْجِلْ: عجله کن

اِستعلامات: اطلاعات

اِستَفیدوا: استفاده کنید

استقبال: پذیرش

اِستَلَمَ: تحویل گرفت، دریافت کرد

اِستَلَمْتُ: دریافت کردم

اِستَلَمْتَ: دریافت کردی

اَسِرَّة: تخت‏ها

اِسعاف: آمبولانس

اسمُ الأب: نام پدر

اسمُ الجَدّ: نام پدربزرگ

اسم العائلة: نام خانوادگی

اَسمَرُاللَّون: گندمگون

اِسهال دَمَوی: اسهال خونی

اِشارة:علامت‏راهنمایی‏ورانندگی

اِشارة: چراغ راهنمایی‏ورانندگی

اَشعُرُ بـِ : احساس می‏کنم

اَشیاء: چیزها

اِصبِرْ: صبر کن

اِصبَع (ج: أصابِع): انگشت

اَصلَع: طاس و بی‏مو

اعتقال: بازداشت

اِعتَقَلْنا: بازداشت کردیم

اِعتَقلِوهُ: او را بازداشت کنید

اَعرِفُ: می‏دانم، می‏شناسم

اَعزَب: مجرّد (مؤنث: عَزباء)

اَعطِنا: به ما بده

اَعطِنی: به من بده

اَعطونا: به ما بدهید

اَعمَلُ: کار می‏کنم

اِفْتَحْ: باز کن


92


اَفحَصُکَ: تو را معاینه می‏کنم

اَفَندی:نارنگی

اِقلاعُ الطائرة:پرواز هواپیما از زمین

اَقولُ: می‏گویم

اِکرامیّة: انعام

اَکمِلوا: کامل کنید

اَکیاس نُفایات: کیسه‏های زباله

الاسم الأوّل: نام کوچک

اَلبان: لبنیّات

التزام خطّی: تعهّد کبتی

الزائدةُ الدودیّة: آپاندیس

الصُّداع: سردرد

اَلصِق: می‏چسبانم

اُلقیَ القَبضُ علی: بازداشت شد

اَلَم (ج: ألام): درد

المَحجَرالصحّی: قرنطینه

اَلم، وَجَع (ج: آلام، أوجاع): درد

اِلی: به، به سوی

اِلی اللّقاء: به امید دیدار

اَم: یا

اَمامَ: مقابل، جلو

اَمامیّة: جلویی

اِمرَأة (ج: نِساء): زن

اَمس: دیروز

اِمساک: یبوست

اِمکانیّات: امکانات

اَمنُ المَطار: حراست فرودگاه

اَن: که

اَنا: من

اَنَا بِخَیر: خوبم

اَنابیب (جمعِ أنبوب): کپسول‏های گاز

اَنبوب غاز: کپسول گاز

اَنتَ: تو

اَن تَذهَب: که بروی

اِنْتَظِرْ: منتظر بمان

انتفاخ فی المعدة: نفخ معده

اَنتُم: شما

اِنتَهَی: تمام شد

اِندوسکوب: آندوسکوپی

اِن شاء اللّه: اگر خدا بخواهد

اَنْف: بینی

اَن یَقِفوا: که بایستند

اَوْ: یا

اَوجاعُ المفاصل: دردهای مفاصل

اَهلاً و سهلاً بِک: خوش آمدی

اَهلاً و سَهلاً بِکُم: خوش آمدید

اَیّ: کدام، چه

اِیجار: اجاره

اَیّخدمة: چه‏خدمتی‏ازماساخته‏است؟

اَیضا: همچنین

باب (ج: ابواب): در

باذِنجان: بادمجان

بارحة: دیروز (در عراق: دیشب)

بارِد: سرد

بازِلاّء: نخودفرنگی

باص (جمع آن: باصات): اتوبوس

باقِلاء: باقلا

بِالسیّارة: با ماشین

بِالضَّبط: دقیقا

بِالطائرة: با هواپیما

بانیو: وان

بِأنَّ: به اینکه

بِأَیّ أَلَم: چه دردی؟

بِـ ، با: به وسیله

بخشیش (عامیانه): انعام

بِخَیر: خوب

بَدّالة، سَنترال: تلفن مرکزی

بَرّاد شای (در مصر): کتری

بَرّادة: آب سردکن

برتقال:پرتقال

بِزْبوز، حَنَفیّة: شیر آب

بَشَرَة: پوست

بَصَل: پیاز

بَصَل أخضَر: پیازچه

بَطاطا، بَطاطِس: سیب‏زمینی

بِطاقات: کارت‏ها، بلیت‏ها

بِطاقتی: کارت من

بِطاقة (ج: بِطاقات): کارت، بلیت

بِطاقةُ الاستِمارة: کارت ماشین

بِطاقةُ الدُّخول: کارت ورود

بِطاقةُ المُغادَرَة: کارت خروج

بِطاقة تلیفون: کارت تلفن

بَطّانیة (ج: بَطّانیات): پتو

بَطن (ج: بُطون): شکم


93


بَطنی: شکمم

بَطّیخ: خربزه، طالبی،گرمک

بَطّیخ أحمر(درسوریه):هندوانه

بَعدَ أُسبوع: بعد از یک هفته

بَعدَ دقائق: بعد از چند دقیقه

بَعض: بعضی

بَعید: دور

بَقدونِس: جعفری

بَقِیَ: ماند، جا ماند

بِکَم، کَم: چند

بَلَد: شهر، کشور، سرزمین

بِماذا: با چه چیز، با چه وسیله‏ای

بِنایة: ساختمان

بَنشَر: پنچرگیری

بوفیة مَفتوحة: بوفه باز

بِیَدِهِ: در دستش

بَیضاء: سفید

بَیض مَسلوق: تخم‏مرغ آب‏پز

بیض مَقلی: تخم‏مرغ نیمرو

بَینَ مَن: بین چه کسانی

تائهین: گمشدگان

تاسِع: نهم

تالیة: آمده، زیر، در پی

تأشیرة: ویزا

تَبقَی: می‏مانی

تَجلِبون: می‏آورید

تُحِبُّ: دوست می‏داری

تَحَرَّکْ: حرکت کن

تحضیر: آماده‏سازی

تحلیل (ج: تَحالیل): آزمایش

تحلیلُ الدَّم: آزمایش خون

تَحویلة: تلفن داخلی

تَذَکَّرَ: به یاد آورد

تَذْکِرة: بلیت

تَذکِرَة الطائرة: بلیت هواپیما

تِرموس‏شای(ج‏تِرموسات):فلاکس‏چای

تُریدُ: می‏خواهی

تَرَیَّقَ: صبحانه خورد(در عراق)

تُساعِدُنی: به من کمک می‏کنی

تَسلَم عَیناک: چشم شما بی‏بلا

تَسَمُّم: مسمومیّت

تَسَوُّسُ الأسنان: پوسیدگی دندان

تُصَرِّفُ: صرف می‏کنی

تَصلیح: تعمیر

تصنیف بِالبِطاقات: برچسب زدن

تَطعیم: واکسیناسیون

تَعارُف: آشنایی

تَعال: بیا

تَعال نَذهَب: بیا برویم

تَعالوا: بیایید

تَعَب: خستگی

تَعْبان: خسته

تَعرِفُ: می‏شناسی، می‏دانی

تَعَشَّی: شام خورد

تُعطینی: به من می‏دهی

تعلیم: یاد دادن

تَعمَلْ: کار می‏کنی

تَغَدَّی: ناهار خورد

تَغییرُ الزُّیوت: تعویض روغنی

تُفّاح: سیب

تَفتیش: بازرسی، جست و جو

تَفَضَّلْ: بفرما

تلِفزیون: تلویزیون

تِلکَ: آن (مؤنث)

تَمر، رُطَب: خرما

تَمیس: نوعی نان تافتون

تُنادیه: او را صدا کند

تَنسیق: هماهنگی کردن

تَنظیف: پاک کردن

توقیع: امضا

تین: انجیر

ثالِث: سوم

ثَدْی: پستان

ثُرَیّا: لوستر

ثَلاث، ثَلاثة: سه

ثَلاثمِئة: سیصد

ثَلاث مَرّات: سه بار، سه دفعه

ثُلاثی: سه نفره

ثَلاّجات: سردخانه‏ها

ثَلاّجة: یخچال

ثَلج: یخ

ثَمانون، ثَمانین: هشتاد

ثُنائیّة: دو نفره

ثوم: سیر


94


جِئتُ: آمدم

جالِس: نشسته

جالِسون: نشسته‏اند

جاهِز، جاهِزة: آماده و مجهّز

جاء: آمد

جُبْنَة (جِبِن): پنیر

جُبْنة شَفَرات: پنیر یک نفره

جُبْنة مُثَلّثات: پنیر سه گوش

جِدار (ج: جُدران): دیوار

جِدّا: خیلی

جُرح (ج: جُروح): زخم، جراحت

جَزاک اللّه خیرا: خدا به شما     پاداش خیر دهد.

جَزَر:هویج

جَزیلاً: فراوان

جِسْر: پل

جِلْد، بَشَرة: پوست

جَلَسَ: نشست

جَلطة دِماغیّة: سکته مغزی

جَلْطة قَلبیّة: سکته قلبی

جَمارِک: گمرکات

جَناح: سوئیت

جَنبَ: کنار

جِنسیّة: ملّیّت

جِوار: کنار

جَوازات: گذرنامه‏ها

جَوازُ السَّفر: گذرنامه

جَوازُ سَفَرِک: گذرنامه‏ات

جَوازُک: گذرنامه‏ات

جوازُهُ: گذرنامه‏اش

جَوازی: گذرنامه‏ام

جَوّال، مَحمول، نَقّال: موبایل

جَوز: گردو

جهازُ التِّلیفون: دستگاه تلفن

جهةُ القُدوم: مبدأ، محل آمدن

جَیّد: خوب

جَیِّدة: خوب

حائط (ج: حیطان): دیوار

حاجِب (ج: حَواجِب): ابرو

حارّ: گرم، داغ

حاضِر: چَشم، اطاعت

حافِلات: اتوبوسها

حافلة: اتوبوس

حافِلة (ج: حافِلات): اتوبوس

حالُکَ: حال تو

حامِض: ترش

حَبّ: دانه، تخمه

حَبّ (ج: حُبوب): قرص

حَبحَب(درسعودی):هندوانه

حُبوب: قرص‏ها

حتّی: تا اینکه، حتّی

حَرَس، حُرّاس: نگهبانان

حُرمة (عامیانه): زن

حَسَبَ: برحسبِ

حَضْرَتُکُم: حضرت عالی

حَضرة الطبیب: جناب دکتر

حَفِظَکَ اللّه: خدا شما را حفظ کند.

حَقائِب (ج حَقیبة): چمدانها،     ساکها، کیف‏ها

حَقیبَتُک: چمدانت، ساک تو

حَقیبَتُهُ: چمدانش، ساکش، کیفش

حَقیبة: چمدان، ساک، کیف

حَقیبة‏دبِلوماسیّة: کیف‏سامسونیت

حِلبة، حُلبة: شنبلیله

حُلْو (حُلُو): شیرین

حَلیب: شیر، شیرخوردن

حَلیب کامِلُ الدَّسَم: شیر پرچرب

حَلیب مُعَقَّم: شیر پاستوریزه

حَمّالة: برانکارد

حّمام: حمّام، توالت

حمّامات: حمام، توالت

حمام إفرَنجیّ: حمام فرنگی

حَمراء: قرمز

حُمُّص: نخود

حُمُّص مَجروش: لپّه

حُمّی، سُخْنة: تب

حنجرة: حنجره

حِنطة، قَمح: گندم

حِوار: گفت و گو

حَوالی: حدود

حَوِّلْنی: مرا وصل کن

حَیّاکَ اللّه: زنده باشی

خُبْز (خُبُز)(1) عَیش: نان

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- در عامیانه «خُبُز» و در مصر «عَیش».


95


 خَتم: مُهر

خِدمة: سرویس

خِدمة ذاتیّة: سلف سرویس

خُذْ: بگیر

خَربان، خَربانة: خراب

خُرطوم الغاز: شلنگ گاز

خِزانة نُقود: گاو صندوق

خَس: کاهو

خُضْرَوات: سبزیجات

خَطَأ: نادرست

خَفِّف: بکاه، کم کن

خَل: سرکه

خَلصَ: تمام شد

خَلف: پشت، پشت‏سر

خَلیَوی (در عراق): موبایل

خَمسون، خَمسین: پنجاه

خَمسة: پنج

خَوخ: هلو

خیار: خیار

دَجاج: مرغ

دَجاج‏مَشویّ: مرغ بریان

دُخول: ورود

دَعْنی: بگذار که من

دقیقتین: دو دقیقه

دَقیق، طَحین: آرد

دَم (ج: دِماء): خون

دَوخة: سرگیجه

دَورة‏المیاه(ج:دوراتُ‏المیاه):توالت

 

دَوریّة (ج: دَوریّات): گشتی

دوش: دوش

دولابُ المَلابِس: کمد لباس

دُوَلیّ: بین‏المللی

دُهن،(1) زَیت: روغن

ذَکَرتُ: ذکر کرده‏ام، نام برده‏ام

ذوبَشَرَة: دارای پوستِ

ذولِحْیة: دارای ریشِ

ذَهاب: رفتن

ذَهَبَ (راحَ): رفت

رَأس (ج: رؤوس): سر

رَأسُهُ: سرش

رُباعیّ: چهارتایی

رِبیان، روبیان: میگو

رَتِّبْ: مرتب کن

رِجال: مردان

رَجاءً: لطفا

رَجُل (ج: رِجال): مرد

رِجْل (ج: أرجُل): پا

رَجُل عَسکَریّ: مأمور نظامی

رُحْ: برو

رِحْلة: پرواز، سفر

رُخصة قیادةِ‏السیّارة،رُخْصة‏سَوق:

گواهینامه رانندگی ماشین

رُزّ، أرُزّ:(2) برنج

رُزّ بُخاریّ: برنج دمکش

رُزّ مَعَ الخُضار: سبزی پلو

رُزّ مَعَ الدَّجاج: چلومرغ

 

رُزّمَعَ العدس: عدس‏پلو

رُزّ مَعَ الکباب: چلوکباب

رُزّ مَعَ المَرَق: چلو خورش

رَسمُ المُخّ: نوار مغز

رُعاف: خونریزی بینی، خون دماغ

رَقم: شماره

رَقَمُ التَّأشیرة: شماره ویزا

رقم الرحلةِ: شماره پرواز

رقمُ السیّارة: شماره ماشین‏از

    سوی شرکت

رَقّی:(در عراق): هندوانه

رُکْبة: زانو

رُمّان: انار

روحی: برو (مؤنث)

ریحان: ریحان

زُبْدَة، (زِبِد)(3): کره

زَبیب: مَویز، کشمش

زُجاج: شیشه

زعفران: زعفران

زُکام: سرماخوردگی

زُوّارُنا: زائران ما

زوجتُهُ: زنش (همسرش)

زَوِّدْ، زَیِّدْ: اضافه کن


ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- در عامیانه: دِهِن.

2- در عراق: تِمَّن.

3- در عامیانه: زِبِد.


96


زَیت سائل: روغن مایع

سائق (ج: سُوّاق): راننده

ساحةُ المَطار: میدان و فضای

    فرودگاه

ساخِن: جوش، جوشیده، داغ

ساطور: ساطور

ساعاتُ زیارةِ المَرضی: ساعات

    ملاقات

ساعَدَکَ اللّه‏: خسته نباشی

سافَرَ: سفر کرد

سافَرْتُ: سفر کردم

سافَرْتَ: سفر کردی

سافلون: ساولون

سَأتَّصِل بـِ : تماس خواهد گرفت با

سَأُرسِلُها: به زودی آن را خواهم

    فرستاد

سَأطلُبُ: خواهم خواست

سَأقولُ: خواهم گفت

سَأَلَ: سؤال کرد

سَبّاک: لوله‏کش

سَبانَخ: اسفناج

سَبعون: هفتاد

سَبعین: هفتاد

سِتارة (ج: سَتائر)، سِتار: پرده

سِتّون، سِتّین: شصت

سَخّانات: آبگرمکن‏ها

سَخّانة: آبگرمکن

سَریر (ج: أسِرَّة): تخت

سَریر مُزدَوج، سَریر دَبَل: تخت دو

    نفره

سَطح (ج: سُطوح): پشت بام

سُعال،کُحّة،قُحّة: سرفه

سِعر (ج: أسعار): قیمت

سِعَة: وسعت، اندازه

سُفرة، مائدة: سفره

سقف (ج: أسقُف): سقف

سَکاکین: چاقوها

سُکَّر قَوالِب: قند

سُکَّر ناعِم: شکر

سُکَّریّة: قندان، جاشکری

سِکّین (ج: سَکاکین): چاقو

سَلَطة: سالاد

سِلْک: سیم

سَلَّمَ: تحویل داد

سُلَّم (ج: سَلالِم): پلکان، پله

سُلَّم کَهرَبائیّ: پله برقی

سَلَّة (ج: سَلّات): سبد

سَمّاعة: گوشی

سماور: سماور

سَمَک: ماهی

سَمید، دقیق کِنتاکی: آرد سوخاری

سَمین: چاق

سِنّ (ج: أسنان): دندان

سَنَوات، سِنین: سال‏ها

سَنَة (ج: سَنَوات، سِنین): سال

سُوّاق: رانندگان

سوده: جوش شیرین

سَوف أصِلُ: خواهم رسید

سوق (ج: أسواق): بازار

سَیِّئة: بد

سیّارة: اتومبیل

سیّارة الإسعاف: آمبولانس

سَیّارة الإطفاء: ماشین آتش‏نشانی

سَیّارة الأجرَة: ماشین کرایه، تاکسی

سَیارة الحُمولة: ماشین باربری

سیّارة الشُّرطة: ماشین پلیس

سَیَأتی: به زودی خواهد آمد

سَیُحضِرونَها: آن را خواهند آورد

سیخ، شیش: سیخ

سیّدی: سرور من، آقای من، قربان

شائب: پیر

شارب (ج: شَوارِب): سبیل

شارِع (جمع آن: الشوارع): خیابان

شارع رئیسیّ: خیابان اصلی

شای: چای

شای ثَقیل: چای پررنگ

شای حُلُو: چای شیرین

شای خَفیف: چای کم رنگ

شای مُرّ: چای تلخ

شبَاب: جوانان (مفردش: شابّ)

شُبّاک (ج: شَبابیک): پنجره

شِبشِب (ج: شَباشِب): دمپایی

شِبِنت: شوید

شَجَر حُلو: کدو حلوایی

شَحم: پی

شَحنُ الشَّریحة: شارژ سیم کارت


97


شَدَّة(ج:شَدّات):بسته(مانندبسته‏سبزی)

شَراب: شربت

شَراشِف: ملافه‏ها

شُرب: نوشیدن

شَرشَف: ملافه

شَرشَفَین: دو ملافه

شُرْطة‏المُرور:پلیس‏راهنمایی‏ورانندگی

شُرطیّ: مأمور پلیس

شَریحة: سیم کارت

شَطّاف: سر شلنگی

شَطَّة حارّ: سس تند

شَعب: ملّت (جمع آن: شُعوب)

شَعْر: مو

شَعریّة: رشته فرنگی

شَعیر: جو

شَعیر مُقَشَّر: جو پوست‏کننده

شَغِّلْ: روشن کن، به کار بینداز

شَفَتَین، شَفَتان: لب‏ها، دو لب

شَفَة: لب

شُقّة (ج: شُقَق): آپارتمان

شُقّة مُطِلَّة علی‏الحَرَم: آپارتمان

    مُشرِف به حرم

شُقّة مُطِلَّة علی‏الشارع: آپارتمان

    مُشرِف به خیابان

شُقَّة مؤثَّتة: آپارتمان مبله

شَکَرَ: تشکر کرد از

شُکرا: متشکّرم

شُکرا جَزیلاً: خیلی ممنون

شُکرا عَلَی: متشکرم به خاطر

شَوّایة: کباب‏پز

شوربة، حِساء: سوپ، شوربا

شَوکة: چنگال

شُوَندَر، بَنجَر: چغندر

شَهادة صِحّیّة: کارت بهداشتی

شِیاب: پیران (جمعِ شائب)

شیشه: قلیان

صابون سائل: صابون مایع

صالة: سالن

صالةُ الاستقبال: سالن پذیرایی

صالة المُحاضَرات: سالن اجتماعات

صامولی: نان ساندویچی

صَباح الخَیر: صبح بخیر

صَباحَ النور و السُّرور: صبح به

    خیر و شادی

صَباحُ الیوم: صبحِ امروز

صَحن، ماعون: بشقاب، نعلبکی

صُحون (جمعِ‏صَحْن): بشقابها،

    پیش‏دستی‏ها

صُداع: سردرد

صَدْر (ج: صُدور): سینه

صَدر دجاج: سینه مرغ

صَدرُهُ: سینه‏اش

صَدریَّة: پیشبند

صَرافة: صرافی

صَغیرة: کوچک

صَفراء: زرد

صَلِّحْ: تعمیر کن

صَلصَة طَماطة: سس‏گوجه

صَلْصة طَماطة: سس گوجه

صَمّون (در عراق): نان ساندویچی

صَنادیق: صندوقها

صَنادیقُ الجَنب: صندوق‏های بغل

صُندوق (ج: صَنادیق): صندوق

صُندوقُ الجنَب: صندوق بغل

صُندوق، صَنادیق: جعبه، جعبه‏ها

صیانة: نگهداری، تأسیسات

صَیدَلیّ: داروخانه‏دار

صَیدَلیّة: داروخانه

صینیّة: سینی

ضابِط: افسر

ضابِطُ الجَوازات: افسر گذرنامه

ضاعوا: گم شده‏اند

ضَغْطُ الدَّم: فشارخون

ضَماد، مَرهَم: پماد

ضَیف: مهمان (جمع آن: ضُیوف)

ضُیوفُ الرحمن: مهمانان خدا

طائرة (ج: طائرات): هواپیما

طابِق (جمع آن: طَوابِق): طبقه

طاحونة: آسیاب

طاوِلة: میز (مترادف: «مِنضَدَة»)

طَبّاخ: آشپز

طبّاخات: اجاق‏ها

طَبّاخ غاز:اجاق گاز

طبیب: پزشک


98


طَرخون: ترخون

طریق دائریّ: کمربندی

طَریق سَریع: اتوبان

طَفّایة حریق: کپسول آتش‏نشانی

طَفِّئ (عامیانه): خاموش کن

طَلَبَ: خواست

طَماطَة، بَنَدورة: گوجه

طَوارئ: اورژانس

طَویلُ القامة: قدبلند

طهران: تهران

طَیِّب: بسیار خوب، خوب

طَیَران: پرواز، هواپیمایی

ظُفْر: ناخن

ظَهرُهُ: پشتش، کمرش

عاشِر: دهم

عالی، عالیة: بلند

عامِل (ج: عُمّال): کارگر

عَجوز: پیر

عَدَد: تعداد

عَدَّدْتَها: آن را شمردی

عدس: عدس

عَربَیّة، نَقّالة: چرخ

عُرزة: بخیّه

عَرِّفْنی عَلَی: مرا آشنا کن با

عِرقْ: رگ

عَرموط،کُمَّثری:گلابی

عَسکَریّ: نظامی

عسل: عسل

عَشاء: شام

عِشرون: بیست، بیستم

عِشرین: بیست، بیستم

عَصیر: آبمیوه

عَصیرُ الفَواکِه: آب‏میوه

عَضُد: بازو

عَضَلَة: ماهیچه

عَضَلة خَروف: ماهیچه گوسفند

عَظْم (ج: عِظام): استخوان

عَظم بَقَر: قلم گاو

عَفش (عامیانه): بار، اثاثیه

عفوا: ببخشید

عَقْد: قرارداد

عقد الإیجار: اجاره‏نامه

عَلّاقة: چوب لباسی

عُلْبَة (ج: عُلَب): قوطی، جعبه

عَلَی: بر

عَلَی الیسار: طرف چپ

عَلَی الیمین: طرف راست

علی رأسی: چشم، اطاعت

عَلَی طول: مستقیم

علی عَینی: روی چشم، اطاعت

عَلَی مَهلِک: آرام و آهسته، یواش

علی یَمینِک: سمت راست شما

عَمّا: از آنچه، درباره آنچه

عِمارة: ساختمان

عُمّال: کارگران

عُمرُک: عمر شما، سنّ شما

عُمرُهُ: عمر او

عُمری: عمر من، سنّ من

عنایة مُرکّزة: سی‏سی‏یو

عِنَب: انگور

عِندَ: هنگام، نزد

عِندَک: داری

عِندَک: داری، نزد تو

عِندَکُم: دارید

عِندَهُ: دارد، نزد او

عِندی: دارم، نزد من

عُنُق، رَقَبة: گردن

عُنوان (جمع آن: عَناوین): آدرس

عُنوانُهُ: آدرسش

عیادة الطبیب: مطب

عَیِّنْ: معیّن کن

عَین (ج: عُیون): چشم

عَینُهُ، عَینِهِ: چشمش

غازیّة: گازدار، گازی

غَداء: ناهار

غُرفة الانتظار: اتاق انتظار

غُرفة التَّضمید: اتاق پانسمان

غُرفةُ الفَحْص: اتاق معاینه

غُرفة ثُلاثیّة: اتاق سه نفره

غُرفة ثُنائیّة: اتاق دو نفره

غُرفةُ زرقِ الإبَر: اتاق تزریقات

غُرفة مُفْرَدة: اتاق یک نفره

غَسیلُ الدّم: دیالیز

غِطاءُ القِدر: درِ دیگ


99


غیر مَسموح: مجاز نیست

فاتورة: فاکتور

فاصولیة: لوبیا

فاصولیة حَمراء: لوبیا قرمز

فاصولیة خَضراء: لوبیا سبز

فاکِهة مُعَلَّبة: کمپوت

فَتّاحةُ العُلَب: در قوطی باز کن

فَتَحَ: باز کرد

فَتْح: باز کردن

فِجِل: تربچه

فُخْذ، فُخُذ: ران

فَراولة: توت‏فرنگی

فرصة سعیدة: از دیدارتان

    خوشحال شدم

فَرّوج مَشویّ: جوجه کباب

فریزر، مُجَمِّدة: فریزر

فَریق‏إسعافیّ: تیم‏پزشکی

فُستُق: پسته

فُستُق عَبید: پسته شامی

فُطور، فَطور، إفطار: صبحانه

فُکّ: باز کن

فکس: فکس

فلفل: فلفل

فَم: دهان

فنجان، استکان: استکان

فُندُق (جمع آن: فَنادِق): هتل

فَواکِه: میوه‏ها

فَهِمتُ: فهمیدم

فی: در، داخل

فی البِدایة: در ابتدا

فی أمان الله: خداحافظ

فی خدمتِکُم: در خدمت شما

فیلیّة: فیله

فیها (فی + ها): در آن

قائدُ السیّارة، سائق، سَوّاق: راننده

قائمة: لیست

قادِم: آینده (مترادفِ «مُقْبِل»)

قادِمون: افراد در حال آمدن

قارورة: ظرف شیشه‏ای

قاعةُ الانتظار: سالن انتظار

قاعَةُ المَطار: سالن فرودگاه

قافِلَتُک: کاروان تو

قافِلَتُکُم: کاروان شما

قافلَتی: کاروان من

قالَ: گفت

قامَ: ایستاد

قُبَّعة: کلاه

قَبلَ سَنَة: یک سال قبل

قِدر، طَنجرة: دیگ، قابلمه

قُدور (جمعِ قِدْر): دیگ‏ها

قَرنابیط: گُل کلم

قَریب، قریبة: نزدیک

قِسم: بخش، قسمت

قسم الأشعّة: بخش رادیولوژی

قسم الباطِنیّة: بخش داخلی

قِسمُ التَّرحیل: بخش اعزام

قِسمُ التَّفتیش: بخش بازرسی

قسم الجِراحیّة: بخش جرّاحی

قِسمُ الجوازات: بخش گذرنامه

قسم الحُروق: بخش سوختگی

قسم الطوارئ: بخش اورژانس

قسم المخّ‏والأعصاب: بخش مغز و

    اعصاب

قسم الوِلادة: زایشگاه

قَشّارةُ البَطاطِس: پوست‏کنِ

    سیب‏زمینی

قِشر نارنج: خلال نارنج

قِشطة: خامه

قَصیرُالقامة: قد کوتاه

قَصیر، قَصیرة: کوتاه

قَطّاعة الخُضَر: سبزی خردکن

قُطن طِبّیّ: پنبه بهداشتی

قَعَدَ: نشست

قِفْ: ایست، بایست

قَفیص، مَسَدّ: بست (نام وسیله‏ای

    است)

قُلْ: بگو

قُلّاب: نوعی ماشین باربری

قَلیلاً: کم

قَمیص (ج: قُمصان): پیراهن

قهوة: قهوه

قیمَر: سرشیر (در عراق)

کَآبة: افسردگی

کاسات: استکانها


100


کانَ: بود

کانتْ: بود (مؤنثِ کانَ)

کانَ عِندَکُم: داشتید

کانَ ما سافَرَ: سفر نکرده بود

کَأس: لیوان

کباب: کباب

کباب قِطَع: چنجه

کباب کُفتة: کوبیده

کَبسولة (ج: کبسولات): کپسول

کَبْشة: آبگردان

کَبیر: بزرگ

کَبینة (ج: کَبائن): کابین

کِتلی (در عراق): کتری

کثیر: زیاد

کُحول: الکل

کَدْمة: خون مردگی

کُرّاث: تره، تره فرنگی

کَراسیّ: صندلی‏ها

کَرَز حامِض:آلبالو

کَرَز حُلو: گیلاس

کُرسیّ: صندلی

کرفس: کرفس

کُرکُم، بَهارات: زردچوبه

کُزبُرة، کُسْبُرة: گشنیز

کَفرة احتیاطیّة: لاستیک زاپاس

کُفوف، قُفّازات(1): دستکش

کُلّ: هر، همه

کُلُّها: لیوان

کَم: چه تعداد، چه مقدار، چند

کَما: همان‏طور که

کم عدد: چه تعداد، چند تا

کَمِّلوا: کامل کنید

کَمّون: زیره

کَنَبَة (ج: کَنَبات): میل

کوب، کأس: لیوان

کوسه: کدو

کَهرَبائیّ: برقی، برقکش

کَهرَبائیّة: برقی

کیس نُفایة: کیسه زباله

کَیفَ: چطور، چگونه

کَیفَ حالُک: حالت چطور است

لِـ : برای، مالِ

لا: نه

لاأدری: نمی‏دانم

لابَأسَ: عیبی ندارد

لا تَستَعجِلوا: عجله نکنید

لاتَقلَقْ: نگران نشو

لاسِلکیّ: تلفن بی‏سیم

لا شُکَر عَلَی الواجب: وظیفه‏ام

    است تشکّر لازم نیست

لإنَّ: برای اینکه، زیرا

لانَقبَلُ: قبول نمی‏کنیم

لأنَّ، لأنَّهُ: زیرا

لُب جَوز: مغز گردو

لَبَن: ماست

لَبَن رائب: دوغ

لَبَن زَبادی: ماست

لَحْم (ج: لُحوم): گوشت

لَحم بدون عَظم: گوشت بی‏استخوان

لَحم بَقَر: گوشت گاو

لَحم عِجْل: گوشت گوساله

لَحم غَنَم:گوشت گوسفند

لحم مَشویّ: گوشت‏بریان

لَحم مَفروم: گوشت چرخ‏کرده

لِحْیة: ریش

لِسان (ج: أَلْسِنة): زبان

لَصْقة مُعَقَّمَة (شاش): گاز استریل

لَفّافة: باند

لَکَ: برایت

لِلاستِعمالِ الرَّسمیّ: برای کاربُرد

    اداری

لِلُّحوم: برای گوشت‏ها

لِلرِّجال: به مردان، برای مردان

لِلزُّوّار: برای زوّر، مال زوّار

لِلمُساعَدَة: برای کمک کردن

لَمّا: وقتی که

لِماذا: برای چه، چرا

لِمُساعَدَتِکُم: برای کمک به شما

لِمَن: مال چه کسی

لَوْ: اگر

لَوحة: تابلو، لوحه

لَوحَةُ الرَّحَلات: تابلو پروازها


ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- در عامیانه عربستان: جَوَنْتی


101


لَوحة السیّارة: پلاک ماشین

لوری: نوعی ماشین باربری بزرگ

لَوز: بادام

لَو سَمَحْت: اگر اجازه بفرمایید

لَون (ج: ألوان): رنگ

لَیّات مَعدِنیّة: شلنگ روکش فلزی

لَی، خُرطوم: شلنگ

لَیسَ، لَیسَت: نیست

لَیلةُ أمس: دیشب

لَیمون: لیمو

لیّة: دنبه

مِئتان، مِئتَین: دویست

ما الخَبَر: چه خبر

مابِک: تو را چه می‏شود (چته؟)

ماذا: چیست، چه چیز، چه

ما سافَرتُ: سفر نکردم

ماش: ماش

ماشیا: پیاده

ما عِندی: ندارم، نزد من نیست

ما فی مشکلة (عامیانه): عیبی

    ندارد

ما فیها: در آن نیست

ما قَبِلَ: قبول نکرد

ما کانَ: نبود

مالِح: شور

ماهُوَ: چیست

ما هِیَ: چیست

ماء:(1) آب

ماءالصحّة: آب بهداشتی

ماء ساخِن(حارّ): آب داغ

ماء صِحّیّ: آب بهداشتی

ماء مُعَقَّم: آب مقطّر

مُتَزَوِّج: متأهّل

مَتَی: کی، چه موقع

مُجَبِّر: شکسته‏بند، ارتوپد

مُحافَظَة: استان

مِحبَس: فلکه آب، رگلاتور

مَحجَرصِحّیّ: قرنطینه

مِحداد: چاقو تیزکن

مَحَطَّةُ الوَقود: پمپ بنزین

مِحفَظةَ یَدَویّة: کیف دستی

مُختَبَر (ج: مختبرات): آزمایشگاه

مُخَدَّة، مِخَدّة: بالش

مَخرَج طَوارِئ: خروج اضطراری

مَخزَن (ج: مَخازِن): انبار

مَدخَلُ العِمارة: ورودی ساختمان

مُدَراء: مدیران

مَدرَج: باند

مُدُن: شهرها

مدیر القافلة: مدیر کاروان

مَدینة (ج: مُدُن): شهر

مُرّ: تلخ

مَرّات: بارها، دفعه‏ها

مُرافِقون: همراهان

مُراقِب: بازرس

مُربَّا فَراولة: مربای توت فرنگی

مُربَّا مِشمِش: مربای زردآلو

مُرَبّی شَفَرات: مربای یک‏نفره

مَرتَبَتُها: تشک آن

مَرتَبَة: تشک

مِرحاض (ج: مَراحیض): توالت

مَرحبا بِکُم: خوش آمدید

مُرشِد دینیّ: روحانی

مرض السُّکَّر: بیماری قند

مُرَطِّبات: نوشابه، آبمیوه و بستنی

مُرَطِّبات غازیّة: نوشیدنی‏های

    گازدار

مَرَق: خورش

مَرَقُ الخُضار: قورمه‏سبزی

مَرَقُ القیمة: خورش قیمه

مَرَق باذِنجان: خورشت بادمجان

مَرَق خُضَر: خورش سبزی

مَرَق کوسه: خورشت کدو

مرکز الاتِّصالات: مرکز مخابرات

مِرْوَحَة (ج: مَراوِح): بادبزن، پنکه

مَرَّة: بار، دفعه

مَرّة واحِدة: یک بار

مُساعِد: معاون

مُساعِدُ الطّبّاخ: کمک آشپز

مُساعَدَتُک: کمک تو

مُساعَدَة: کمک کردن

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- در عامیانه: مای


102


مَساءَالخیر: بعدازظهر بخیر، شب‏به‏خیر

مُستَشفَی (ج: مُستَشفَیات):

     بیمارستان

مُستَودَع (ج: مستودعات): انبار

مُستَوصَف (ج: مُستَوصَفات):

    درمانگاه

مَسحوقُ الثوم: پودر سیر

مسؤول الحَملَة: مسؤول کاروان

مُشاهَدَة: دیدن

مُشرف: ناظر، سرپرست

مَشروبات: نوشیدنی‏ها

مِشمِش: زردآلو

مَصدَرُها: محلّ صدور آن

مِصعَد (ج: مَصاعِد): آسانسور

مِصفاة (مِصفی): آبکش، صافی

مَصْل، ماء مُغَذّی: سرم

مِضَخَّة الماء: پمپ آب

مِضیاف: مهمان دوست

مُضَیِّف: مهماندار

مَطار (ج: مَطارات): فرودگاه

مَطار: فرودگاه

مَطبَخ (ج: مَطابِخ): آشپزخانه

مَطعَم (ج: مطاعِم): رستوران،

    غذاخوری

مَعَ: با، همراه با

مَعَ الأسَف: متأسّفانه

مَعَ السَّلامة: به سلامت

مُعامَلَتُک: رفتار تو

مُعتَمِر: عمره‏گزار

مُعتَمِرون: عمره‏گزاران

مَعجون: رُب

مُعَدّات: تجهیزات

مِعصَم (ج: مَعاصِم): مچ دست

مُعَطَّل، مُعَطَّلة: خراب

مَعَکَ: همراهت

مَعکرونیة: ماکارونی

مَعَکُم: با خودتان

مُعَوَّق: جانباز، معلول

مَعی: همراهم

مُغادِرون: خارج شوندگان

مُغادَرَة: خروج، ترک کردن جایی

مِغرَفة: ملاقه

مُغلَق: بسته شده

مِفتاح (ج: مَفاتیح): کلید، کُد

مُفَتَرق طُرُق: چهارراه، سه راه

مَفتوح، مَفتوحة: باز

مِفْرَمَة لَحْم: چرخ گوشت

مَفروشة بِـ : پوشیده از، فرش شده از

مِفَکّ: پیچ‏گوشتی

مَقاعدِ (جمعِ مَقعَد): صندلی‏ها

مِقبَضُ الباب: دستگیره در

مُقَشِّر: پوست کَن

مَقصَف: آبدارخانه

مَقطوعة: قطع است

مَقعَد: صندلی

مِقلاة: ماهیتابه

مُکَبِّرةُ الصّوت: بلندگو

مَکَتبَة: کتابخانه

مَکتوب: نوشته شده

مَکسور: شکسته

مِکنَسة: جارو

مِکیال: پیمانه

مُکَیِّف (ج: مُکیِّفات): کولر

مُکَیِّف غازیّ: کولر گازی

مَلابِسُ الإحرام: لباسهای حرام

مَلابِسُ الطبخ:لباس‏آشپزی

مُلتَوی: پیچ خورده

مِلْح (مِلِح): نمک

مِلح حَجَری: سنگ نمک

مِلعَقَة (ج: مَلاعِق): قاشق

مِلعَقَة شای: قاشق چایخوری

مَلفوف، کُرُمب: کلم پیچ

مُمَثِّل: نماینده

مَمَرّ (ج: مَمَرّات): راهرو

مَمَرّات: راهروها

مُمَرِّضة: پرستار

مِمْلحَة: نمکدان

مَن: چه کسی

مِنْ: از

مِن إیران: اهل ایران، از ایران

مِن أیّ بَلَد: اهل کجا هستید

مَندوبین: نمایندگان

مِندیل (ج: مَنادیل): دستمال

مِنشَفَة (ج: مَناشِف): حوله


103


مُنَظِّمُ الغاز: رگلاتور

مِن فَضلِک: خواهشمندم

مِن قِبَل: از طرف

مِن مَتَی: از کی

مِن هُنا: از اینجا

مُواصَفاتُهُم: مشخّصات آنها

موجود: هست، موجود است

موز: موز

موَظَّف: کارمند

موظَّفُ الجَمارک: کارمند گمرک

مَوقِف (ج: مَواقِف): توقفگاه

موکیت: موکت

مُهَدِّئ: آرام‏بخش

مِهنَتُک: شغل تو

میزان: ترازو

میزانیّة: نیم طبقه (مترادفِ

    «مسروقة»)

میکرو باص (ج: میکرو باصات):

    مینی‏بوس

میلاد: تولّد

نائم: خوابیده

نادِ: صدا بزن

نافذة (ج: نَوافِذ): پنجره‏ها

ناقلة: وسیله نقلیّه

نَبدَأ: شروع می‏کنیم

نَبقَی: می‏مانیم

نَتَحَرَّکُ: حرکت می‏کنیم

نَجیء: می‏آییم

نَحنُ: ما

نَحیف: لاغر

نَختِمُ: به پایان می‏بریم

نُخرِجُهُ: او را خارج می‏کنیم

نَذهَب: می‏رویم

نَرجو: خواهشمندیم

نُریدُ: می‏خواهیم

نَزیفُ الدَّم: خونریزی

نَزیف فیالمُخّ: خونریزی مغزی

نِساء، نِسوان: زنان

نَستَریحُ: استراحت می‏کنیم

نِسکافه: نسکافه

نَسیَ: فراموش کرد

نَسیتُ: یادم رفت، فراموش کردم

نُصَلّی: نماز می‏خوانیم

نَظّارة: عینک

نظیف، نَظیفة: تمیز

نُعاس: خواب آلودگی

نَعْسان: خواب آلود

نَعَمْ: بله

نعناع: نعنا

نُغَیِّرُ: عوض می‏کنیم

نُفایة، قُمامة: زباله

نِقابة: اتّحادیّه

نَقِّصْ: کم کن، بردار

نَقِفُ: می‏ایستیم

نِهایة: پایان

واقِف: ایستاده

وَحْدی: به تنهایی، من به تنهایی

وَحیدا: تنها

وِداع، وَداع: خداحافظی

وَراءَ: پشت

وَرّینی(عامیانه): به من نشان بده

وزارة الداخلیّة: وزارت کشور

وَسِخ، وَسِخَة: کثیف

وَصفة: نسخه پزشک

وَصَلتَ: رسیدی

وَصَلْنا: رسیدیم

وَقَفَ: ایستاد

وَلاّعة: فندک

وَلَد (جمع: أولاد): پسر، فرزند،

    بچّه

وَنیت: وانت

ها: هان

هاتِ: بیاور، بده

هاتِف: تلفن

هامّة: مهم

هُبوطُ الطائرة: فرود هواپیما

هذا: این (اشاره به مذکّر)

هذه: این (مؤنث)

هَلْ: آیا

هُنا: اینجا

هُناک: آنجا

هَوعَة، تَهَوُّع، قَیء: استفراغ

هِ، هُ: اَش، او

ی: اَم، من


104


یا: ای

یا أخی: ای برادرم

یَأتی: می‏آید

یَبدَؤونَ: شروع می‏کنند

یَتَسَرَّبُ: چکه می‏کند

یُجَهِّزونَ: مجهّز می‏کنند

یُحضِرُ: می‏آورد

یَحفَظُهُم: آنان را حفظ کند.

یَد (ج: أیدی): دست

یَدخُلُ: داخل می‏شود

یَدُها: دستش

یَذهَبُ: می‏رود

یَرکَب: سوار می‏شود

یَسار: چپ

یَصِلونَ: می‏رسند

یَقعُدُ: می‏نشیند

یَقِفُ: می‏ایستد

یَکونُ: می‏باشد

یُمکِن: ممکن است

یَمین: راست

یوجَدُ: وجود دارد

یَوم (ج: أیّام): روز


105





نظرات کاربران